Nieczyste światła

Obserwacje sikor modrych żyjących w miastach pozwoliły ustalić, że samice składają wcześniej jaja, a samce skuteczniej wabią partnerki.

Sztuczne oświetlenie nam służy. Wydłuża dzienną aktywność gatunku homo sapiens i pozwala nam dynamicznie rozwijać cywilizację. Trudno wprost wyobrazić sobie naszą kulturę pozbawioną sztucznego oświetlenia. Wiemy także, że dla wielu roślin sztuczne oświetlenie jest bardzo ważnym stymulatorem rozwoju. Jednak w świecie zwierzęcym, jak się okazuje, jest ono bardzo kontrowersyjną innowacją.

Dzięki wieloletnim obserwacjom uczeni nie mają wątpliwości, że sztuczne oświetlenie wielkich miast ma znaczący wpływ na zachowanie i zwyczaje żyjących w ich pobliżu dzikich zwierząt. Nie tylko gatunki drapieżne polujące pod osłoną ciemności, ale także te, które żerują o zmierzchu, np. nietoperze, unikają wielkich miast. Pozostałe wyraźnie zmieniają swe zwyczaje.

Osobnik dorosły karmiący młodocianego w budce lęgowejProwadzone w latach 2003–2010 obserwacje sikor modrych żyjących z dala od miasta oraz innych przedstawicieli tego gatunku – bytujących w jego pobliżu, pozwoliły ustalić, że samice gniazdujące w pobliżu świateł składały jaja wcześniej niż pozostałe, samce tymczasem, żyjące blisko świateł, skuteczniej wabiły nowe partnerki i w efekcie częściej płodziły młode.

Bart Kempenaers z niemieckiego Max Planck Institute for Ornithology w swej publikacji na temat tych badań nie jest przekonany, czy zaobserwowane zmiany należy uznać za wskazane z punktu widzenia biologii badanego gatunku. O tym będziemy mogli przekonać się dopiero w o wiele dłuższym przedziale czasowym. Wiemy na pewno, że oświetlenie miejskie potrafi zakłócić trasy migracji ptaków, a nawet doprowadzić do ich samobójczych z pozoru zachowań.

Publikując wyniki swych badań, autor używa bardzo ciekawego terminu na określenie tak naturalnej dla nas miejskiej iluminacji. Nazywa ją mianowicie, analogicznie do innych efektów funkcjonowania naszej cywilizacji – zanieczyszczeniem światłem.

Czyżby dialektyka światła i mroku była o wiele bardziej skomplikowana niż nam się to dotychczas wydawało?

ach / fot. wikipedia

Modraszki występują licznie również w miastach. Tego osobnika sfotografowano w Gdyni. Modraszka zwyczajna (Cyanistes caeruleus) Cyanistes caeruleus Osobnik dorosły karmiący młodocianego w budce lęgowej

    • ©Fundacja Ochrony Głuszca 2013
    • projekt - Unia Interactive

    Facebook

    Twitter